W dniu 30.08.2010 r. ORGANIZACJA OBPON.ORG wystosowała do Marszałka Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej,  Pana Grzegorza Schetyny zapytanie   w sprawie braku oceny skutków regulacji w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 3292). Treść pisma przedstawiamy poniżej:

30.08.2010 r.
 

OBPON.ORG/0063/58/APB/2010.08.30

Pan
Grzegorz Schetyna
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

ZAPYTANIE

w sprawie braku oceny skutków regulacji w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(druk sejmowy 3292)

Szanowny Panie Marszałku,
Dnia 20 lipca 2010 r. do Marszałka Sejmu RP wpłynął poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 3292), wniesiony z inicjatywy posłów Platformy Obywatelskiej.

Projekt przedmiotowej ustawy zakłada dokonanie wielu drastycznych zmian w systemie udzielania pomocy publicznej dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, a w szczególności dla pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. Głównym uzasadnieniem złożonej propozycji zmian jest konieczność poprawy sytuacji finansowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Jednak po dogłębnym przeanalizowaniu projektu, można dojść do wniosku, że jego autorom chodzi o zlikwidowanie zakładów pracy chronionej – czyli największego pracodawcy osób niepełnosprawnych w Polsce, w tym osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (2048 zakładów pracy chronionej zatrudnia ponad 194,4 tys. osób niepełnosprawnych, a 12379 pracodawców z otwartego rynku pracy zatrudnia 64,8 tys. osób niepełnosprawnych – dane PFRON wg stanu na dzień 31 lipca 2010 r.). Nastąpić ma bowiem zmniejszenie wysokości pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze stopniem lekkim i umiarkowanym i podwyższenie, w istocie iluzoryczne – wysokości wsparcia dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności (iluzoryczne, gdyż tych zatrudnionych jest najmniej i mają one najniższe wynagrodzenia ze względu na ograniczony zakres prac, które mogą wykonywać z uwagi na swoje schorzenia – co nie pozwala na skorzystanie z teoretycznie wysokiego wsparcia) oraz wyłączenie z systemu wsparcia emerytów z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Przede wszystkim jednak planuje się odebranie zwolnień podatkowych z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego i od czynności cywilnoprawnych, z których z części przekazywanej na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych co najmniej 10% środków jest przeznaczana na pomoc indywidualną osób niepełnosprawnych (w szczególności leki, leczenie, zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny, wczasy, szkolenia) oraz co najmniej 15% na indywidualne programy rehabilitacji (wydatki zmniejszające ograniczenia zawodowe osób niepełnosprawnych – przykładowo: szkolenia, doradztwo zawodowe, dostosowanie i wyposażenie stanowisk pracy). Ponadto, jedyne pozostawione źródło dochodów ze źródła publicznego w postaci zwolnienia z zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych ma w 50% zasilać PFRON a jedynie w 50% być kierowane na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON – tworzony w zakładach pracy chronionej). Równocześnie projektodawcy postanowili zaostrzyć warunki dla uzyskania i zachowania statusu zakładu pracy chronionej poprzez wprowadzenie obowiązku osiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 50% (obecnie co najmniej 40%) i wprowadzić kolejne wpłaty o charakterze sankcyjnym na PFRON – co w konsekwencji spowoduje, że nawet drobne naruszenia przepisów powodować będą równocześnie uchylenie statusu zpch i konieczność uiszczenia wpłaty na PFRON.

Wynika z tego wyraźnie, że w przypadku wprowadzenia powyższych zmian dojdzie do naturalnej likwidacji instytucji zakładów pracy chronionej, którymi jako podmiotami łączącymi z sukcesem rehabilitację zawodową osób niepełnosprawnych z prowadzeniem działalności gospodarczej należałoby się chwalić na forum europejskim. Niestety uzasadnienie projektu ani słowem nie wspomina o tej kwestii. Nie ma również w projekcie pomysłu na instytucję prawną, która miałaby przejąć zadanie obecnie wypełniane przez zakłady pracy chronionej – czyli zatrudnianie osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, bo nie ma się co łudzić, że znajdą oni zatrudnienie na otwartym rynku pracy.   

Podkreślić  należy, że projekt nie przedstawia w sposób całościowy przewidywanych skutków społecznych, gospodarczych, finansowych i prawnych, a koncentruje się jedynie na poprawie finansów Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jakby nie przewidywano innych konsekwencji wprowadzonych zmian, które mają charakter doraźny a nie systemowy. Uzasadnienie przedłożonego projektu nie uwzględnia w ogóle możliwych do wystąpienia skutków w postaci w szczególności:

1) zahamowania pozytywnej tendencji wzrostu zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych,
2) zmniejszenia zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, w szczególności  mających ustalone prawo do emerytury z umiarkowanym i lekkim stopniem niepełnosprawności,
3) wzrostu liczby klientów pomocy społecznej,
4) wzrostu liczby bezrobotnych,
5) wzrostu liczby osób niepełnosprawnych korzystających ze świadczeń zdrowotnych i rehabilitacyjnych finansowanych ze środków publicznych,
6)  wzrostu obciążeń finansowych jednostek sfery budżetowej w zakresie zakupu usług ochrony mienia i sprzątania i innych,
7) doprowadzenia do likwidacji zakładów pracy chronionej.

Z uwagi na powyższe, wyrażamy swoje najwyższe zaniepokojenie sposobem prowadzenia prac legislacyjnych nad tą bardzo ważną społecznie dziedziną, jaką jest zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych i postulujemy o przeprowadzenie rzetelnej analizy skutków wprowadzonej regulacji i uwzględnienie ich w uzasadnieniu projektu zmian ustawy o rehabilitacji. Powstaje bowiem na tym tle wątpliwość co staje się dobrem nadrzędnym: sytuacja finansowa PFRON (bliżej nie poparta dokładnymi wyliczeniami) czy zatrudnienie niepełnosprawnych obywateli. 

Będziemy także aktywnie uczestniczyć w procesie legislacyjnym i dążyć do wprowadzenia alternatywnych zmian o charakterze systemowym, które w sposób długofalowy poprawią sytuację zarówno PFRON jak i niepełnosprawnych pracowników.

Jako Organizacja zrzeszająca pracodawców osób niepełnosprawnych liczymy na podjecie działań w w/w zakresie przez Pana Marszałka oraz oficjalne odniesienie się do naszego pisma.

PLIK PISMA OBPON.ORG DO MARSZAŁKA SEJMU DO POBRANIA >>>

ODPOWIEDŹ MARSZAŁKA SEJMU Z DNIA 14.09.2010r. >>>


Z poważaniem
Krzysztof Kuncelman – Prezes Zarządu
ORGANIZACJA OGÓLNOPOLSKA BAZA PRACODAWCÓW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH OBPON.ORG